THE TALA POSTS YOUTUBE VIDEOS

Salba-Bida Ka ba?

Salba-Bida Ka ba?

Bida ka ba pagdating sa pag-salba ng ibang tao?

Ikaw ba yung tipo na mas inuuna ang pagsalba sa iba hanggang sa nakalimutan mo ng isalba ang iyong sarili? Madalas ka bang tumulong sa pag-ahon ng iba? Aaminin ko na ‘Salba-Bida’ ako minsan (o madalas?) at isa ako sa mabilis at magaling gumawa ng solusyon pagdating sa problema ng mga taong humihingi ng tulong sa akin. Madali kase akong lapitan ng lahat at laging ‘Oo naman’ ang sagot ko. Mahirap para sa akin ang tumanggi at madali akong makonsensiya. Naranasan ko na ang mawalan ng napakaraming oportunidad, pera, panahon at marami pang iba dahil sa pagiging salba-bida ko.

Marami man ang nasayang at nawala sa akin, wala akong ibang masisi kung hindi ang sarili ko lamang. Sa kabila ng lahat, ako pa rin ang nagdesisyon at hindi tumanggi sa pagtulong. Nagpadala ako sa mga malulungkot na kwento ng iba at kanilang pagmamaka-awa. Nagpadala ako sa mga luha at matatamis na pangako nila na balang araw, mababayaran din nila ako sa lahat ng tulong na ibinigay ko sa kanila. Kahit na hindi ako nanghingi o naghanap ng kapalit sa lahat ng tulong ko, aaminin ko na umasa rin ako na sana, kahit anong mangyari, lagi rin silang nandian para sa akin at ang relasyon namin ay hindi magbabago. Nagkamali ako. Lahat pala ng mga pangako nila ay walang laman. Ngayon, umaasa akong muli na sana, sa blog na ito, makikita ninyo ang mga aral na aking natutunan sa loob ng maraming taon na ako ay naging salba-bida at sana makita rin ninyo ang mga potensiyal na pahamak na maidudulot ng sobrang pagtulong natin sa iba.

Bakit Salba-Bida Ka?

Ano nga ba ang Salba-Bida? Yan ang tawag ko sa sarili ko nung napansin ko na parang ginagawa akong taga-ahon ng mga lumulubog sa dagat ng kahirapan. Sabi ng Mama ko na magpasalamat na lang daw ako na ako ang hinihingan ng tulong at hindi ako nangangailangan ng tulong. Sabi ko naman kay Mama ‘Mama, kailangan ko rin ng tulong pero sinisikap kong tumayo sa sarili kong paa kaya hindi ako nanghihingi.’

Ako kasi yung tipo ng tao na hindi nanghihingi ng tulong sa iba. Simula ng bata pa ako, ang pinaka nakatulong sa akin ay ang aking pinakamamahal na Mama. Bilang isang ina, lagi siang nandian para sa aming magkakapatid. Tinuruan niya kaming maging mabuting tao. Sa lahat ng panliliit na dinanas niya, tinuruan kami ni Mama na maging mabait, matulungin at mapagkumbaba. Tinuruan din nia kami na huwag umasa sa ibang tao at magsikap. Sa lahat ng paghihirap na dinanas niya sa pagpapalaki sa amin, hindi ko nakitang humingi ang Mama ko ng tulong kahit kanino. Nagsikap siyang mag-isa upang mapalaki kami ng mabuti at binigyan niya kami ng lakas ang loob; kaya naman mula pagka-bata, natuto kami na walang ibang tutulong sa amin kung hindi aming sarili lamang. Hindi ako mahilig humingi ng tulong kahit kanino. Hindi ito pagmamataas o pagmamalaki. Ayaw ko kasing maging abala sa iba at ang Mama ko ang naging ehemplo para sa amin na kahit anong mangyari, magagawan ko ng paraan mag-isa ang lahat ng pagsubok na dumating sa buhay ko. ‘Kung kaya ni Mama, Kaya ko rin.’ ang motto ko sa buhay. Kung manghihingi man ako ng pabor sa mga kaibigan at kapamilya ko, lagi kong sinisigurado na bayad sila sa lahat ng tulong na binigay nila para sa akin. Importante para sa akin ang masuklian ko ang kabutihan ng kanilang loob. Alam ko rin na lahat ng tao sa mundo ay maraming pinagdaraanan (hindi lang natin alam). Naiintindihan ko na kung may tumulong sa atin, ito ay privilehiyo at hindi dapat natin ibalewala lamang.

Sa buhay natin, daraan din tayo sa panahon na kailangan nating humingi ng tulong o kailangan nating tumulong sa iba. Natural lang ito at walang masama sa pagtulong o sa pag-hingi ng tulong. Napansin ko lang na madalas akong lapitan ng mga tao sa paligid ko at maraming beses na akong inabuso ng mga taong akala ko ay may malasakit sa akin. Kung kaya naman kailangan din nating i-balanse ang lahat ng bagay. Lahat daw ng sobra sa buhay ay ikasasama natin. Ililista ko ang masasamang epekto ng sobrang pagtulong base na rin sa mga sarili kong karanasan.

Hindi Mo Sila Kilala

Kilala mo ba ng mabuti ang mga taong tinutulungan mo? May utang na loob ka ba sa kanila o kaya naman, may utang na loob ba sila sayo? Malaki ang respeto natin sa mga taong marunong tumanaw ng utang na loob. Ito ang isa sa mga pinaka magandang ugali ng isang tao. Walang masama sa pagtulong sa mga taong nakikita nating nagsisikap at hindi nakakalimot sa mga naitulong natin. Masarap din na tulungan ang mga taong marunong magpa-salamat sa lahat ng ibinibigay natin sa kanila. Masarap tumulong sa mga tao na may dedikasyon at determinasyon na makamit ang kanilang mga pangarap sa buhay. Walang masama sa pagtulong sa mga tao na kailangan ng ating suporta at gabay upang makarating sila sa kanilang destinasyon. Wala ng sasarap pa sa kaalaman na nakatulong tayo sa tagumpay ng ating kapwa at mahal sa buhay.

Gayun pa man, mahalagang kilalanin din natin ang mga taong isasalba natin sapagka’t maraming mga tao na mapanlinlang at mapang-abuso. Alamin natin ang motibo nila lalo na kung nagiging parte tayo ng kanilang mga problema dahil sa mga nagagawa nating tulong. Iwasan nating masabit sa lahat ng mga responsibilidad ng iba dahil hindi natin alam kung ano talagang klaseng problema meron sila. Tandaan natin na sa lahat ng bagay, iwasan nating ipahamak ang ating sarili.

Hindi sila matututong tumayo sa sarili nilang mga paa

Ang mga problema na dumarating sa buhay natin ay mga pagsubok na magsisilbing pagkakataon upang tayo ay matuto ng mga aral na huhubog sa ating pagkatao. Natututo tayong maglakas ng loob at lumaban sa lahat ng dagok na dumadating sa buhay natin. Paano matututo ang mga mahal natin sa buhay na gumawa ng sarili nilang paraan kung lagi tayong nandian sa tuwing nadarapa sila? Hindi sila matututong bumangon mag-isa kung lagi tayong naka-antabay para tulungan sila.

Kung naging iresponsable sila sa pagdala nila ng pera nila at lagi silang tumatakbo sayo o sa iba para manghingi ng tulong, paano nila matututunan ang magsikap at mag trabaho kung alam nila na lagi silang may malalapitan? Paano kung may mahal ka sa buhay na iresponsable at mahilig gumawa ng gulo; maari ba na dumepende sila sa koneksiyon nila sayo habang buhay para makalusot sila sa gulo at makatakas sa mga sarili nilang responsibilidad? Magiging kunsintidor ka ba para lang isalba sila? Isip-isipin natin ang mga bagay na ito at unti unti nating makikita at malalaman na tayo mismo ang nagiging pahamak sa buhay nila. Tinutulungan natin silang umasa imbes na maturuan natin silang tumayo sa sarili nilang mga paa.

Hindi natin sila nabibigyan ng pagkakataon na magbago at matuto na maging malakas. Nawawalan sila ng pagkakataon na makita ang mga aral na nakatago sa loob ng lahat ng paghihirap na dumarating sa kanilang buhay.

Hindi Ka Nila Kilala Kung Di Ka Nila Kailangan

Isa sa mga pinaka-masaklap na natutunan ko ay ang maaalala ka lang ng mga kaibigan o kapamilya mo kung may kailangan sila sayo. Hindi ko naman sinasabing lahat ng tao ay may ganitong ugali pero madalas ko na itong naranasan. Napansin ko na walang koneksiyon na mangyayari- walang e-mail, text, or tawag galing sa kahit kanino kung hindi nila ako kailangan pero sa mga panahon na kailangan nila ng saklolo o tulong, halos uusok na ang telepono ko sa dami ng tawag galing sa kanila. Ang pinaka-masakit pa ay ang hindi ka nila isasama sa mga fiesta at saya ng buhay nila. Sa kaligayahan, sila-sila lang ang magkakasama pero sa mga panahon ng kagipitan, oobligahin o kokonsensiyahin ka nilang tumulong sa kanila. Bigla ka na lang magiging parte ulit ng buhay nila dahil ikaw ang magsisilbing salbabida upang sila ay maka-ahon.

Mapait ang lasa na iniiwan sa akin ng mga taong gumawa sa akin nito. Pakiramdam ko rin na nadamay na ang mga ibang tao na marunong tumanaw ng utang na loob dahil sa mga gawain ng mga taong sinira ang tiwala ko sa kanila. Nagaalinlangan na tuloy akong tumulong ngayon at hindi na ako tulad ng dati. Natuto na akong unahin ang aking sarili.

Hindi mo ma-isalba ang iyong sarili

Sa pag-salba mo sa iba, hindi mo na siguro napapansin na ikaw na ang lumulubog at nalulunod sa problema. Maraming tao ang nabaon sa utang dahil sa pagtulong nila sa kanilang mga kaibigan at kapamilya. Maraming tao ang walang alinlangan na mang-abuso at pipigain ka hanggang sa wala ka ng maibigay. Nakaranas din ako na mawalan ng pera na nagamit ko sana para sa sarili kong pangangailangan. Minsan, nakakalimutan natin na unahin ang mga sarili nating responsibilidad dahil nalunod tayo sa problema ng ibang tao. Hindi na maalis ang makonsensia tayo kung sakaling hindi tayo makatulong, kaya naman ginagawa natin ang lahat upang makatulong. Minsan, isipin din natin na unahin ang ating sarili at pinakamahalaga sa lahat, ang matutong tiiisin ang ibang tao lalo na kung paulit ulit na ang kanilang pag-hingi. Kailangan din nating isipin ang sarili nating sitwasyon at paghandaan ang mga sarili nating pangangailangan sa kinabukasan dahil kung ikaw ang mawalan, sino ang tutulong sayo?

Hindi nila alam ang pagkakaiba ng regalo at utang

Maraming tao ang hindi marunong tumanaw ng utang na loob o magbayad sa kanilang mga utang. Tandaan natin na iba ang utang sa regalo. Matuto kang magbayad kung ikaw ay nanghiram ng pera sa iba at kung ikaw ay nagpa-utang, siguraduhin mo na ang pera na iyong ibibigay ay pera na handa ka ng hindi na mabayaran at ma-ibalik sa iyo. Kung ikaw ay binigyan, matuto kang magpa-salamat at huwag mong balewalain ang regalo at tulong na binigay sa iyo. Tandaan natin na pinaghihirapan ang bawat centimo o piso na binibigay ng kahit sino. Suklian natin ng kabutihan ang lahat ng ibinibigay ng iba sa atin.

Marami ng pagkaka-ibigan at mga pamilya ang nawasak dahil sa mga isyu tungkol sa pera; dahil na rin ito sa mga iresponsableng tao na hindi marunong magpasalamat at magbayad sa mga utang nila. Kung ikaw ay tutulong, siguraduhin mo na hindi ka mahihirapan sa bandang huli.

Hindi ka nila naiintindihan

Marami sa atin ang madaling makonsensiya kung pipiliin natin na hindi tumulong kung kaya naman madalas tayong mapipilitang magsabi ng ‘Oo naman’ kaysa sa magsabi ng ‘Hindi pwede’. Naisip ko rin na dahil din ito sa takot natin sa mga problemang maidudulot ng pag-tanggi nating tumulong. Maraming tao ang mabilis mang-husga at magalit kung sila ay hindi matulungan. Madalas na sisisihin ka pa nila at huhusgahan. Sa takot ko na masabihan na ako ay ‘madamot’, ‘makasarili’, mapanumbat’, nagtiis ako na hindi mag reklamo o magsalita sa bawat oras na nararamdaman ko na inaabuso na ang aking kabutihan. May mga tao rin na huhusgahan pa ang iyong pamumuhay at magsasabi ng…

‘Ang dami mong luho pero hindi mo ako mapautang at tulungan?’ ‘Malaki naman ang sahod mo, kikitain mo pa naman yan kaya sana matulungan mo naman ako.’ ‘Pa-sosyal ka pero makasarili at hindi ka naman marunong magpa-utang.’

Ilan lamang yan sa mga halimbawa ng mga commento na madalas na maririnig natin galing sa ibang tao at ang pinaka-masaklap pa, sa sarili nating pamilya. Upang makaiwas tayo sa gulo, tahimik na lang natin na lulunukin ang kahit anong pagaalinlangan na ating nararamdaman at madalas na sasabihin natin ito ‘Tulungan ko na lang kaysa marami pang masabing masama sa akin.’

Naisip ko na mali ang pagiisip na ito. Natuto rin ako na darating ang panahon na may hangganan din ang lahat at hindi sa habang panahon na obligado tayong tumulong at cargohin ang lahat ng problema nila. Ano man ang mangyari, ang mga taong mapang abuso ay palalabasin na ikaw ang masama at lagi silang may masasabi na hindi maganda tungkol sa iyo. Mas mabuti na lunukin natin ng mas maaga ang katotohanan na ito. Hindi lahat ng tao ay may mabuting intensiyon. Huwag kang magpa-dala sa konsensiya. Ang mga taong nagmamahal at may respeto sa iyo ay gagawin ang lahat upang ikaw ay intindihin at babayaran ka nila ng kabutihan sa lahat ng naitulong mo.

Hindi mo na alam ang pagkakaiba ng sakripisyo at abuso

Marami sa atin ang pinipiling mag-sakripisyo para sa kapakanan ng iba. Maliit lang ang diperensiya ng sakripisyo at katangahan. Mag-ingat tayo sa mga taong mapang abuso. Isipin mo rin ang iyong sarili at lagi mong tandaan na kung uubusin mo ang iyong lakas sa pag-tulong sa iba, mauubusan ka ng lakas na mabuhay ng mapayapa para sa iyong sarili. Paano ka makakatulong sa oras na talagang kailangan nila ng iyong tulong kung ubos na ang reserba mo sa paulit ulit na pag-ahon mo para sa ibang tao? Mawawalan ka ng respeto sa sarili mo kung hahayaan mo na abusuhin ka ng ibang tao. Ingatan natin ang ating mga sarili at lagi nating tandaan na tayo lamang ang makakasalba sa ating sarili.

Nakakapagod maging salba-bida.
Tulad ng literal na salba-bida, mauubusan ka rin ng hangin kung madalas kang gamitin. Maari din na ikaw ang lumubog at masira ng tuluyan kung ikaw ay matusok at sumabog. Kung pipiliin mong maging salba-bida, tandaan mo na kailangan mo rin ng espasyo upang huminga ng malalim. Lahat ng salba-bida, kailangan ng hangin.

Follow:

2 Comments

  1. Francis
    January 24, 2019 / 6:53 am

    Galing naman nitong post! Ayoko na rin salbabida!

  2. Gina Cruz
    January 24, 2019 / 6:56 am

    Nakarelate ako dito. Madami na rin ako natulungan na ibang tao pero hindi nagbayad. Pag di ko pautangin galit pa. Singilin ko galit din.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *